Εκλογές και νέα κυβέρνηση

  Είναι πολύ δύσκολο να αντισταθεί κανείς στον πειρασμό να γράψει τις σκέψεις του για την πολιτική επικαιρότητα, όταν μόλις πριν από λίγες μέρες είχαμε εκλογές από τις οποίες μάλιστα προέκυψε και νέα κυβέρνηση.

    Το ίδιο το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αποτελεί έκπληξη. Τα γεγονότα και οι συμπεριφορές είχαν πλέον εδραιώσει την πεποίθηση ότι η παράταξη που εγκατέλειψε την εξουσία αντιμετώπιζε ουσιαστικά ως πάρεργο τη διακυβέρνηση της χώρας: η νομή της εξουσίας, η αίγλη και η δύναμη που αυτή προσδίδει, η αμιγώς «επικοινωνιακού» χαρακτήρα θεώρηση των πολιτικών εξελίξεων αποτελούσαν τα κύρια χαρακτηριστικά μιας κυβέρνησης που δεν πρόκειται να μείνει στην ιστορία για το έργο της, παρά μόνο για το ότι συνέδεσε το όνομά της με ορισμένες μνημειώδεις γκάφες, με ορισμένες από τις χειρότερες φυσικές καταστροφές που έπληξαν τη χώρα, καθώς και με κάμποσα γερά σκάνδαλα που έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με τη ρητορική περί πάταξης της διαφθοράς (η οποία ήταν η «σημαία» της ΝΔ κατά την πρώτη εκλογή της, το 2004), πολέμου στους «νταβατζήδες» και, φυσικά, της περιβόητης επανίδρυσης του κράτους η οποία έμεινε γράμμα κενό περιεχομένου (αν υποθέσουμε ότι αυτή η πομπώδης έννοια είχε κάποτε οριστεί ή διευκρινιστεί). Αντιθέτως, δόθηκε η εντύπωση μιας κυβέρνησης που αντιμετώπιζε σοβαρές δυσχέρειες ακόμα και για να διαχειρισθεί και να διεκπεραιώσει τις τρέχουσες υποθέσεις. Μιας κυβέρνησης που αδυνατούσε να προτείνει και να εφαρμόσει λύσεις για τα προβλήματα και για την αντιμετώπιση λ.χ. της οικονομικής κρίσης εκτός από τις ελάχιστα δημιουργικές (και σίγουρα διόλου δημοφιλείς) επιλογές της επιβολής φόρων, έκτακτων εισφορών, τελών, ΕΤΑΚ ή από την ερζάτς «τακτοποίηση» των ημιυπαίθριων. Μιας κυβέρνησης, της οποίας οι επιλογές προσώπων για τις θέσεις γενικών και ειδικών γραμματέων υπουργείων, δοικητών οργανισμών, περιφερειών, νοσοκομείων κ.λπ. (επιλογές καθοριστικότατες για την απόδοση και τις επιδόσεις μιας κυβέρνησης), ανέδυαν έντονα άρωμα επιστροφής στη δεκαετία του 1960.

   Υπό τις συνθήκες αυτές ακόμη και η τεράστια διαφορά των + 10 ποσοστιαίων μονάδων μπορεί εύκολα να εξηγηθεί, κατά μείζονα λόγο όταν επιλέχθηκε να προκηρυχθούν εκλογές σε μια στιγμή που το τότε κυβερνών κόμμα φαινόταν ότι αδυνατούσε να τις κερδίσει ή όταν το υποτιθέμενο ισχυρό χαρτί (δηλ. η προσωπικότητα του απελθόντος πρωθυπουργού) άρχισε, για διάφορους λόγους, να μετατρέπεται σε βαρίδι. Το αμείλικτο κριτήριο της σύγκρισης και η αναπόφευκτη αίσθηση παρακμής άλλαξαν δραστικά τα δεδομένα: όσα προσάπτονταν κάποτε στις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ξεχάστηκαν ή θεωρήθηκαν συγχωρεμένες αμαρτίες, ενώ κάποιοι ενδελεχέστεροι αναπόλησαν τις επιδόσεις της διακυβέρνησης Σημίτη σε κάποιους τομείς.

   Η νέα κυβέρνηση παρουσιάζει κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία ως προς τη σύνθεσή της (και ίσως ακόμη περισσότερο όσον αφορά τον τρόπο με τον οποία καταρτίστηκε). Καταρχάς, πρόκειται για μια κυβέρνηση εντελώς διαφορετική από την προηγούμενη (και πολύ διαφορετική ακόμη και από τις προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ): το χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι ότι δεν φαίνεται να συγκροτήθηκε με κριτήριο το βόλεμα των κομματικών βαρόνων ή τις τοπικές/ γεωγραφικές ισορροπίες. Αντιθέτως, τα αμιγώς κομματικά στελέχη ίσως και να αποτελούν μειοψηφία. Είναι περισσότερο κυβέρνηση Γ.Α. Παπανδρέου παρά κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ: πολλοί σύμβουλοι του προέδρου, όλοι σχεδόν οι έμπιστοι άνθρωποί του, η garde rapprochée θα λέγαμε. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν ουσιαστικά κομματικό παρελθόν, έχουν δε το πλεονέκτημα της κοσμοπολίτικης, εκλεκτικής θεώρησης των πραγμάτων. Αν αυτή η επιλογή αφήνει κάποια ερωτηματικά (στα οποία μπορεί να δώσουν απάντηση μόνο οι πράξεις), η πιθανή έλλειψη κομματικών εξαρτήσεων και το αδιαμφισβήτητο ατού των παραστάσεων από το εξωτερικό μπορεί και να αποδειχτούν ευεργετικά. Το μέλλον θα δείξει.

Αυτό που σίγουρα προκάλεσε θετικές εντυπώσεις ήταν η πρόσκληση στον Συνήγορο του Πολίτη: η παρουσία του στην πρώτη συνεδρίαση του νέου υπουργικού συμβουλίου, εκτός από τον όχι αμελητέο συμβολικό χαρακτήρα της κίνησης, μπορεί και να αποτελέσει το έναυσμα για μια διαφορετική προσέγγιση των σχέσεων κράτους-πολίτη. Δεν χρειάζεται, νομίζω, να υπομνησθεί πόσο πάσχει η χώρα μας στον τομέα αυτό. Αντιθέτως, όμως, προς την κρατούσα αντίληψη, πιστεύω ότι το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα (τουλάχιστον ένα τμήμα του) μπορεί και να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου κράτους και να εργαστεί δημιουργικά.

Είμαι, τέλος, σχεδόν σίγουρος ότι, έχοντας στις τάξεις της έναν τουλάχιστον άριστο γνώστη των νομικών (και δεν αναφέρομαι εν προκειμένω στον ΥπΕΘΑ), η νέα κυβέρνηση δεν θα μας φέρει στη δύσκολη θέση να τη δούμε να προτείνει νομοσχέδιο που θα αντιβαίνει τόσο προδήλως στις πλέον θεμελιώδεις αρχές του κοινοτικού δικαίου όσο ο «βασικός μέτοχος». Κάτι θα είναι κι αυτό…

 

ΥΓ: Αντιλαμβάνομαι ότι αρκετοί θα θεωρήσουν υπερβολική μια αισιοδοξία η οποία δεν δικαιολογείται σε καμιά περίπτωση από τα ιστορικά δεδομένα όσον αφορά τις επιδόσεις των ελληνικών κυβερνήσεων, ανεξαρτήτως παράταξης. Πράγματι, μπορεί (ακόμη και μέσα σε λίγες μέρες) κάποια πρόσωπα να δώσουν ενδείξεις ανεπάρκειας. Πράγματι, τίποτε δεν αποκλείει οι χαρακτηρισμοί και οι διαπιστώσεις της δεύτερης παραγράφου να ισχύσουν και για την παρούσα κυβέρνηση. Απλώς, πιστεύω ότι επί του παρόντος το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να διατηρήσουμε μια συγκρατημένη αισιοδοξία. Κι ίσως τα πράγματα να βελτιωθούν κάπως. Ίσως, όχι. Ας το διαπιστώσουμε, όμως, στην πράξη.

Advertisements

Ετικέτες: , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: