Περιηγήσεις στην Αλσατία: Κολμάρ

 
 
478
Colmar – La Petite Venise

Την Αλσατία την ερωτεύτηκα τα χρόνια που ζούσα στο Στρασβούργο. Πέρα από τα φυσικά τοπία της (τα Βόσγια, τις πεδιάδες, τα δάση που φαντάζουν ακόμη πιο όμορφα σε έναν άνθρωπο της Μεσογείου), το πιο εντυπωσιακό ήταν οι πόλεις και τα χωριά της που στα κτίριά τους έφεραν ανάγλυφη την ιστορία αιώνων. Μαζί και η εξαίρετη κουζίνα της, ακόμη και για κάποιον που δεν εκτιμά ιδιαίτερα τις «εμβληματικές» σπεσιαλιτέ της περιοχής, όπως το σουκρούτ, το μπαικόφφ ή το ζαμποννώ, και τα δροσερά κρασιά της από το ρίσλινγκ ως το πινό νουάρ. Η Αλσατία μπορεί να μην είναι ακριβώς Γαλλία (αν και, πέντε χρόνια στο Στρασβούργο, όπου μεγάλο τμήμα του πληθυσμού δεν είναι αλσατικής καταγωγής, ποτέ δεν ένιωσα να ζω κάπου αλλού εκτός από τη Γαλλία. Σπανιότατα άκουγα αλσατικά στο δρόμο και, σχεδόν πάντα, από ανθρώπους μεγάλης ηλικίας. Πολλές φορές, μόνο το ντεκόρ έμοιαζε ακαθόριστα γερμανικό), δεν είναι πάντως και Γερμανία. Έχει τη δική της ταυτότητα: τόσο στους Γάλλους όσο και στους Γερμανούς χαρίζει ένα οικείο περιβάλλον με συγκρατημένες δόσεις εξωτισμού. Οι Γάλλοι, χωρίς να περάσουν σύνορα και χωρίς να χρειάζεται να μιλήσουν μια ξένη γλώσσα, βρίσκονται σε ένα διαφορετικό τόπο που τους προσφέρει μερικά από τα ωραιότερα δείγματα της μεσαιωνικής και αναγεννησιακής γερμανικής αρχιτεκτονικής. Οι Γερμανοί περνούν σύνορα, αλλά έχουν τη δυνατότητα να συνεννοηθούν στη γλώσσα τους και να περιπλανηθούν σε γνώριμο χώρο, συναντώντας όμως την τυπικά γαλλική νοοτροπία ευζωΐας, και, κυρίως, να ξαναβρούν ένα αστικό τοπίο που στη χώρα τους καταστράφηκε για πάντα από τις βόμβες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Και οι μεν και οι δε θα βρεθούν σε πόλεις και χωριά που άνετα θα μπορούσαν να αποτελέσουν το σκηνικό για παραμύθια των αδελφών Γκριμμ. Ειδικά για το Στρασβούργο θα μπορούσα να γράψω χιλιάδες κείμενα και πάλι θα είχα τη βεβαιότητα ότι δεν θα κατάφερνα να εκφράσω εύστοχα αυτά που νιώθω μέσα μου. Θα πρέπει νάταν τα φθινοπωρικά βράδια όταν πλησιάζοντας τις όχθες του Ιλλ αντίκριζες τη σιλουέτα του καθεδρικού να προβάλλει μέσα από την ομίχλη. Ή, ίσως, η γλυκιά ραθυμία των καλοκαιρινών απομεσήμερων στα καφέ της Μαρσέ Γκαγιώ ή οι περίπατοι στα κανάλια της Πετίτ Φρανς, εκεί που ο χρόνος πρέπει να σταμάτησε στις αρχές του 17ου αιώνα. Σίγουρα, ήταν η απερίγραπτη ομορφιά του καθεδρικού, αυτού του διαμαντιού της τέχνης που κατά σύμβαση αποκαλούμε «γοτθική».

 

Αφού λοιπόν δεν ταχθήκαμε για τα μεγάλα, ας στραφούμε σε ένα στόχο πιο βατό, αλλά διόλου αμελητέο, τη δεύτερη σε ιστορική σπουδαιότητα πόλη της Αλσατίας, το Κολμάρ.

470
Maison des Têtes

Κολμάρ: Με λίγο περισσότερους από 65.οοο κατοίκους, το Κολμάρ είναι η πρωτεύουσα του γαλλικού νομού του Άνω Ρήνου («Άνω» σύμφωνα με τον ρου του ποταμού, μια και η νότια Αλσατία είναι πιο κοντά στις πηγές του), μολονότι δεν έχει ούτε τον μισό πληθυσμό της Μυλούζ, και για ιστορικούς λόγους έδρα του εφετείου της περιφέρειας της Αλσατίας, μολονότι το Στρασβούργο έχει σχεδόν οχταπλάσιο πληθυσμό. Η πόλη είναι απίστευτα γραφική: το ιστορικό της κέντρο είναι πιο «μαζεμένο» από το αντίστοιχο του Στρασβούργου και μπορεί να το γυρίσει κανείς άνετα με τα πόδια, δεν είναι όμως και μικρό. Διαθέτει μέγαρα του 16ου, του 17ου και του 18ου αιώνα, όπως το εξαίσιο αναγεννησιακό αρχιτεκτόνημα του Maison des Têtes (χτισμένο το 1609 για λογαριασμό του εμπόρου Άντον Μπύργκερ) ή το αρχοντικό Πφίστερ, ίσως το χαρακτηριστικότερο δείγμα αλσατικού μεγάρου (το έχτισε το 1537 ο έμπορος Λουδοβίκος Σέρερ από τη Μπεζανσόν, το σημερινό όνομα οφείλεται σε κάποιον από τους ιδιοκτήτες του σπιτιού κατά τον 19ο αιώνα). Αμέτρητα αλσατικά maisons à colombages (δηλαδή σπίτια με σκελετό από ξύλινα δοκάρια, τα οποία είναι εξωτερικώς ορατά). Σημαντικές γοτθικές εκκλησίες, όπως ο Άγιος Μαρτίνος ή η λιτή εκκλησία των Δομηνικανών. Κάμποσα μπαρόκ οικοδομήματα από τα χρόνια της γαλλικής κυριαρχίας στην Αλσατία και, γύρω από το ιστορικό κέντρο, πολλά δημόσια κτίρια, περισσότερο ή λιγότερο μνημειακού χαρακτήρα, που οφείλονται στους Γερμανούς, μια και χτίστηκαν στο διάστημα 1871-1918, όταν η Αλσατία αποτελούσε τμήμα του γερμανικού Ράιχ. Υπάρχει ακόμη η «Μικρή Βενετία», η οποία θα φανεί απίστευτα μικρή σε όποιον έχει επισκεφτεί τις πολυάριθμες «Βενετίες» του ευρωπαϊκού Βορρά από τη Μπρυζ και το Άμστερνταμ ως τη Στοκχόλμη, δεν παύει, όμως, να είναι αληθινά όμορφη. Και φυσικά πολλά, πάρα πολλά γλυπτά του διασημότερου τέκνου του Κολμάρ, του Αυγούστου Μπαρτολντί, δημιουργού, μεταξύ άλλων, του Αγάλματος της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη. Τέλος, η πόλη διαθέτει ένα από τα σημαντικότερα επαρχιακά μουσεία της Γαλλίας: το Μουσείο Ουντερλίντεν στεγάζεται σε ένα μεσαιωνικό κοινόβιο γυναικών μοναχών που εντάχθηκαν στο τάγμα των Δομηνικανών και ανάμεσα στα εκθέματά του καταλέγονται αρκετοί θησαυροί της μεσαιωνικής και αναγεννησιακής τέχνης της περιοχής του Ρήνου, μεταξύ των οποίων έργα των Μάρτιν Σονγκάουερ, Γιοστ Χάλλερ, Χανς Χόλμπαϊν, Λούκας Κράναχ και Άλμπρεχτ Ντύρερ. Το κύριο έκθεμα του, όμως, είναι το απόλυτο αριστούργημα του ύστερου αλσατικού Μεσαίωνα, το πολύπτυχο του Ίσσενχάιμ, έργο του Ματίας Γκρύνεβαλντ, ενός ζωγράφου για τη ζωή του οποίου αγνοούμε σχεδόν τα πάντα.

IsenheimerAltar

 Λίγη ιστορία: Το Κολμάρ αναφέρεται για πρώτη φορά (με το λατινικό όνομά του Columbarium, σαν να λέμε δηλαδή περιστερώνας) το 832 σε μια δωρεά του Λουδοβίκου, γιου και διαδόχου του Καρλομάγνου. Πρόκειται, συνεπώς, για βασιλική ιδιοκτησία, αλλά δεν ξέρουμε αν ανάγεται στους Μεροβίγγειους Φράγκους βασιλείς ή στα χρόνια του Καρλομάγνου. Η ύπαρξη του βασιλικού κτήματος θα αποτελέσει την αιτία της δημιουργίας οικισμού ο οποίος αναπτύσσεται σταδιακά κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Γύρω στα 1220, ο Γερμανός αυτοκράτορας και βασιλιάς της Σικελίας Φρειδερίκος ο Β΄, του οίκου των Χοχενστάουφεν, θα αναγνωρίσει το Κολμάρ ως ελεύθερη αυτοκρατορική πόλη. Η πόλη οργανώνεται ως αστική ολιγαρχία και γνωρίζει οικονομική ακμή, κυρίως χάρη στο εμπόριο κρασιού. Αντιθέτως προς τα ρωμαϊκά ή τα νεότερα χρόνια, ο Ρήνος κατά τον Μεσαίωνα είναι ένας εμπορικός δρόμος που ενώνει τους λαούς. Η Αλσατία έχει την τύχη να βρίσκεται ακριβώς πάνω στην οδό που συνδέει την Ιταλία με τη Γερμανία, τη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες. Μια απόφαση που εξέδωσε το 1278 στη Βιέννη ο Ροδόλφος των Αψβούργων καταγράφει – με αρκετά ακατάστατο τρόπο – τα διοικητικά και φορολογικά προνόμια της πόλης, τον τρόπο διακυβέρνησής της και τις διατάξεις αστικού και ποινικού δικαίου που ισχύουν στην πόλη και στα εδάφη που κατέχει. Το Κολμάρ διοικείται από συμβούλιο αστών, οι οποίοι απολαύουν διαφόρων προνομίων, όπως της δυνατότητας να κατέχουν φέουδα. Στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν την αυτονομία τους έναντι των διαφόρων φεουδαρχών της περιοχής, αλλά και της μεγάλης τοπικής δύναμης, δηλαδή του Στρασβούργου, δέκα αλσατικές πόλεις (Κολμάρ, Αγκνώ, Βισσεμπούρ, Ροσάιμ, Ομπερναί, Σελεστά, Κάυζερσμπεργκ, Μύνστερ, Τυρκάιμ και Μυλούζ) ιδρύουν το 1354 την αλσατική Δεκάπολη, χαλαρή ομοσπονδία που μας θυμίζει κάπως τις συμπολιτείες των ελληνιστικών χρόνων. Η ένωση εγκρίνεται από τον Γερμανό Αυτοκράτορα Κάρολο τον Δ΄, ο οποίος αναγνωρίζεται ως επικυρίαρχος των πόλεων και ορίζει ως τοποτηρητή του έναν μεγάλο βαΐλο (Landvogt) με έδρα το Αγκνώ. Το Κολμάρ γνωρίζει οικονομική ανάπτυξη και πολιτική ακμή μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα. Αντίθετα με το Στρασβούργο, που γρήγορα θα γίνει προτεσταντικό, το Κολμάρ δεν θα δεχθεί το προτεσταντικό δόγμα παρά μόνο το 1575 και με πολλούς δισταγμούς και επιφυλάξεις.
Ο Τριακονταετής Πόλεμος, πέρα από τις απερίγραπτες καταστροφές που θα προξενήσει, θα αποτελέσει το οριστικό τέλος της αυτόνομης Αλσατίας. Με τις συνθήκες της Βεστφαλίας (μνημείο διπλωματικής ασάφειας) το 1648 το Κολμάρ και τα υπόλοιπα μέλη της Δεκαπόλεως θα παραμείνουν τυπικά «πόλεις της αυτοκρατορίας», πλην όμως το μεγαλύτερο τμήμα της Αλσατίας και μαζί η θέση του μεγάλου βαΐλου της θα περιέλθουν στον Γάλλο βασιλέα. Το Κολμάρ θα παλέψει με κάθε μέσο να περισώσει την αυτονομία του, μάταια, όμως, καθώς με τη συνθήκη του Νεϊμέχεν, το 1679, θα γίνει «γαλλική βασιλική πόλη». Θα ακολουθήσουν δύο αιώνες γαλλικής κυριαρχίας, κατά τη διάρκεια της οποίας οι θρησκευτικές ισορροπίες θα ανατραπούν στην Αλσατία υπέρ των καθολικών (ειδικά το Κολμάρ, πάντως, ποτέ δεν έπαψε να είναι κατά πλειοψηφία καθολικό). Ο γλωσσικός και πολιτιστικός εκγαλλισμός είναι μάλλον σταδιακός και όχι εξαιρετικά βίαιος, καθώς το γαλλικό στέμμα έχει τον πολιτικό ρεαλισμό να αναγνωρίσει τις ιδιαιτερότητες της νέας του κτήσης. Η επόμενη ανατροπή θα έρθει το 1871 με τη γαλλική ήττα στον Γαλλοπρωσικό πόλεμο: η Αλσατία γίνεται γερμανική. Η προσπάθεια εκγερμανισμού είναι πολύ πιο απότομη και προσκρούει στην αντίδραση των Αλσατών, όπως περιγράφει με μάλλον «αθώο» ύφος στα έργα του ο Αλσατός σκιτσογράφος και συγγραφέας Ζαν-Ζακ Βαλτς, γνωστότερος με το ψευδώνυμο Χάνσι. Πάντως, η γερμανική κατοχή θα αφήσει παρακαταθήκη στο Κολμάρ σειρά δημοσίων κτιρίων και σύγχρονες υποδομές. Η ήττα των Γερμανών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο θα ξανακάνει την Αλσατία γαλλική: ο γαλλικός στρατός θα μπεί θριαμβευτικά στο Κολμάρ στις 18.11.1918. Αυτή τη φορά η αδεξιότητα είναι γαλλική, καθώς η γαλλική κυβέρνηση θα επιχειρήσει να εναρμονίσει άγαρμπα το νομικό καθεστώς της Αλσατίας με αυτό της Γαλλίας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, ιδίως όσον αφορά τον σεβασμό της θρησκευτικής ιδιαιτερότητας των Αλσατών. Το έργο της ανατροπής θα ξαναπαιχτεί με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: τον Ιούνιο του 1940 η Αλσατία και το Κολμάρ ξαναγίνονται τμήμα του γερμανικού Ράιχ, μέχρι την απελευθέρωση, στις 2.2.1945. Το Κολμάρ θα ακολουθήσει στην εποχή μας ένα δρόμο σταθερής ανάπτυξης, με αιχμή του δόρατος τον τουρισμό, και θα προσπαθήσει να καλλιεργήσει, μάλλον επιτυχώς, το προφίλ μιας πόλης των τεχνών.    
 
 
   Η Αλσατική ιδιαιτερότητα: Εκτός από ιστορική και γλωσσική είναι και θρησκευτική. Οι περισσότεροι Αλσατοί είναι καθολικοί, υπάρχει όμως μια σημαντική προτεσταντική μειονότητα. Αν στο Κολμάρ η ελίτ είναι καθολική, στο Στρασβούργο ένα μεγάλο τμήμα της είναι προτεσταντικό: πριν σπουδάσουν σε  κάποια από τις γαλλικές Grandes Ecoles και σταδιοδρομήσουν στη γαλλική δημόσια διοίκηση ή στην πολιτική, οι γόνοι της προτεσταντικής καλής κοινωνίας αποφοιτούν οπωσδήποτε από την προτεσταντική θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου (παράδειγμα η σοσιαλίστρια πρώην υπουργός πολιτισμού και πρώην δήμαρχος της πόλης Κατρίν Τρωτμάνν). Επίσης στην Αλσατία δεν ισχύει, όπως στην υπόλοιπη Γαλλία ο απόλυτος διαχωρισμός Κράτους και Εκκλησίας, ο οποίος επιβλήθηκε το 1905, εποχή δηλαδή κατά την οποία η Αλσατία αποτελούσε γερμανικό έδαφος. Στη Αλσατία ισχύει πάντα το κονκορδάτο που συνάφθηκε το 1801 μεταξύ του Ναπολέοντα και του πάπα Πίου του Ζ΄. Οι ιερείς, καθολικοί και προτεστάντες, μισθοδοτούνται από το γαλλικό Δημόσιο, το οποίο καλύπτει και το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού των αντίστοιχων Εκκλησιών.
 
Οι «αστικοί μύθοι» του Κολμάρ: Αστικοί μύθοι όχι με τη σύγχρονη σημασία του όρου, αλλά υπό την έννοια των ιστοριών των οποίων η σημασία μεγεθύνεται (και σε κάποιο βαθμό μεταλλάσσεται) έτσι ώστε να αποτελέσουν συστατικά στοιχεία της ταυτότητας μιας πόλης. Το Κολμάρ έχει δύο τουλάχιστον τέτοιες ιστορίες.
 
1. Ιωάννης Ρέσσελμανν: γιος βυρσοδέψη, ο Ρέσσελμανν ηγείται του δημοτικού συμβουλίου του Κολμάρ και προσπαθεί με κάθε μέσο (κυρίως συμμαχώντας με τους Αψβούργους) να διασφαλίσει την αυτονομία της πόλης, την οποία επιβουλεύεται ο επίσκοπος του Στρασβούργου. Το 1262, οι στρατιώτες του επίσκοπου μπαίνουν με τέχνασμα στην πόλη: ο Ρέσσελμανν μάχεται ηρωϊκά και απωθεί την επίθεση θυσιάζοντας τη ζωή του. Όταν το 1882 ο Μπαρτολντί φιλοτεχνεί για την πόλη του το άγαλμα του Ρέσσελμμαν (βλ. φωτό), του δίνει τα χαρακτηριστικά του προσώπου του Ηρακλή Παγιεριμχόφφ, δηλαδή του δήμαρχου της πόλης τον οποίο καθαίρεσαν οι Γερμανοί το 1877, επειδή αρνήθηκε να συνεργαστεί μαζί τους.
 
2. Λάζαρος του Σβέντι:  Ο Βαρόνος Λάζαρος του Σβέντι ήταν ευγενής της περιοχής (το κάστρο του βρίσκεται περίπου 10 χιλιόμετρα νότια του Κολμάρ), ο οποίος, στα μέσα του 16ου αιώνα, υπήρξε σύμβουλος και στρατηγός του Μαξιμιλιανού του Β΄ των Αψβούργων. Σύμφωνα με το μύθο, μετά από μια εκστρατεία κατά των Τούρκων στην Ουγγαρία, ο Σβέντι έφερε στην Αλσατία την ποικιλία τόκαϋ. Στην πραγματικότητα, το αλσατικό τοκάϋ δεν είναι παρά πινό γκρι, η καλλιέργεια του οποίου στην περιοχή ανάγεται στους πρώτους αιώνες του Μεσαίωνα, και δεν έχει καμιά σχέση με τη γνωστή ουγγρική ποικιλία σταφυλιών (και κρασιού). Εξάλλου, μετά την προσχώρηση της Ουγγαρίας στην ΕΕ και μια σύντομη μεταβατική περίοδο τα αλσατικά κρασιά που παράγονται από πινό γκρι δεν μπορούν πια να φέρουν την ονομασία «tokay».
 
 
 
Αυτά, τα όχι λίγα, για το Κολμάρ. Για την Αλσατία, όμως, θα επανέλθουμε σύντομα. 
 
Advertisements

Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , , ,

12 Σχόλια to “Περιηγήσεις στην Αλσατία: Κολμάρ”

  1. Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος Says:

    Α ρε κατακαημένη κατεχόμενη Αλσατία, πάλι με χρόνια, με καιρούς, πάλι δικιά μας είσαι! 🙂

    «Οι ιερείς, καθολικοί και προτεστάντες, μισθοδοτούνται από το γαλλικό Δημόσιο, το οποίο καλύπτει και το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού των αντίστοιχων Εκκλησιών.»

    Διασταυρωμένο αυτό; Πάρα πολύ ενδιαφέρον!

    • rogerios Says:

      Καλή σου μέρα!

      Αλήθεια ποιών «δικιά μας»; των Γερμανών ή των ίδιων των Αλσατών;

      Όσο για τη μισθοδοσία των Εκκλησιών στην Αλσατία από το γαλλικό Δημόσιο, αυτό είναι καρατσεκαρισμένο. Τέτοιες ιδιαιτερότητες στο εσωτερικό του κατ’ εξοχήν Etat laïque δεν περνούν απαρατήρητες. Πάντως, όπως αναφέρω και στο κείμενο το παράδοξο εξηγείται. Όσο για το αν πρόκειται να αλλάξει; Κανείς δεν ξέρει, αλλά δεν έχω υπόψη μου πολλούς Αλσατούς που αγωνίζονται για τον πλήρη διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας στα μέρη τους. Άλλωστε, το ιδιαίτερο θρησκευτικό καθεστώς της Αλσατίας έχει πια συνδεθεί με την αλσατική ταυτότητα και εκλαμβάνεται από τους περισσότερους ως ένδειξη σχετικής αυτονομίας της περιφέρειας.

  2. Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος Says:

    Των Γερμανών φυσικά!

    [Σκεφτόμουν: η Γαλλία πρέπει να είναι από τα λίγα έθνη που έχει όλα όσα θέλησε ως εθνικό κράτος: τι Αλσατία, τι Σαβοΐα, τι Γασκώνη, τι Βρετάνη, τι λίγη Φλάνδρα από δω, τι λίγη Κορσική από κει, παραλίγο να κατασπαράξουν και την Σααρλάνδη. Μόνο η Βαλονία τους ξέφυγε]

    Εσταυρωμένους ανηρτημένους έχουνε όμως σε δημόσια κτήρια;

    • rogerios Says:

      Αμάν! Οι Γερμανοί ξανάρχονται!

      Για τη Βαλλονία, κρύβε λόγια! Αυτή τη στιγμή, μπορεί οι ίδιοι οι Βαλλόνοι να καλοβλέπουν την ένταξή τους στη Γαλλία (το ενδεχόμενο εξετάζεται κατά καιρούς στα γαλλόφωνα βελγικά ΜΜΕ με κάθε σοβαρότητα). Η ίδια η Γαλλία δεν φαίνεται να καλοβλέπει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

      Εσταυρωμένους σε δημόσια κτίρια στην υπόλοιπη Γαλλία δεν θα δεις με τίποτε. Ούτε και στην Αλσατία, καθόσον έχω παρατηρήσει. Στην Αλσατική ύπαιθρο, όμως, θα δεις αναρίθμητους ξυλόγλυπτους εσταυρωμένους σε «φυσικό μέγεθος».

  3. Δύτης των νιπτήρων Says:

    Για τον Γκρύνεβαλντ και το πολύπτυχό του είναι πολύ ωραίο το σχετικό κομμάτι στο Εκ του φυσικού του Ζέμπαλντ.

  4. Δύτης των νιπτήρων Says:

    Ρογήρε, συνιστώ ανεπιφύλακτα οποιοδήποτε βιβλίο του Ζέμπαλντ!

  5. ROBBIE Says:

    Φιλε rogerie, εκπληκτικο το κειμενο σου. Μπραβο σου και παλι μπραβο σου. Εμεινα μισο χρονο στο Στρασβουργο αλλα τοσες λεπτομερειες δεν ηξερα. Ομολογω πως μου θυμισες τις καλες μερες που περασα εκει.

    Αν μπορεις να δημοσιευσεις κι αλλα παρομοια κειμενα για την Αλσατια ή να προτεινεις ηλεκτρονικες διευθυνσεις (αναφορικα με ιστορικα στοιχεια ή και την καθημερινοτητα στην Αλσατια) μετα χαρας να διαβασουμε.

  6. rogerios Says:

    Robbie, καλώς όρισες και ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια!
    Πράγματι, είναι στις προθέσεις μου να γράψω κι άλλα ποστ για την Αλσατία (και ειδικά το Στρασβούργο), αλλά για διάφορους λόγους το έχω καθυστερήσει. Υπόσχομαι να «εξιλεωθώ» σχετικά σύντομα.
    Για παραπομπές σε ιστότοπους και κείμενα ή βιβλία για την Αλσατία, παρακαλώ για λίγη υπομονή. Υπάρχει πολύ υλικό, απλώς πρέπει να βρω τον χρόνο να το οργανώσω.

  7. Ντίνος Says:

    Α, η Αλσατία….
    Το μόνο που θέλω να προσθέσω στο πολύ καλό άρθρο σας, είναι για τα Αλσατικά.

    Σε σπίτι φίλης μου (την δεκαετία του ’80)τα Αλσατικά τα μιλούσαν καθημερινά, ειδικά από τον παππού κ την γιαγιά, που ουσιαστικά ήταν δίγλωσσοι.
    Από ότι θυμάμαι τότε, μου είχαν πει ότι τα Αλσατικά είναι στην ουσία Γερμανικά 70% και Γαλλικά 30%.

    Τα παιδιά τους που ενώ καταλάβαιναν και μιλούσαν αρκετά καλά τα Αλσατικά, είχαν ως κύρια γλώσσα συνεννόησης τα Γαλλικά,
    ενώ τα εγγόνια τους (τους σημερινούς 40ρηδες δηλ) καταλάβαιναν μεν αλλά μιλούσαν ελάχιστα τα Αλσατικά, ίσως μόνο με τον παππού.
    Από ότι μου λένε οι φίλοι εκεί, η γλώσσα αυτή πλέον κινδυνεύει να εξαφανιστεί, μια που οι βασικοί χρήστες της έχουν αφήσει μόνιμα τον μάταιο τούτο κόσμο.

    Επίσης έχει ενδιαφέρον ότι οι Αλσατοί έχουν Γαλλική ‘συνείδηση’ στην πλειοψηφία τους, ανεξάρτητα από την γλωσσική ιδιαιτερότητα ή πχ τα επίθετά τους που είναι Γερμανικά.
    Κοιτώντας το παρελθόν τους μάλλον αισθάνονται περισσότερο συνδεδεμένοι με τους Ελβετούς παρά με τους Γερμανούς.
    Ίσως γιατί την περίοδο που Αλσατική Δεκάπολη άνθισε εμπορικά, οικονομικά κλπ, ήταν μέρος της Ελβετικής Συνομοσπονδίας.

    Όσο για την Κολμάρ αλλά και τα εκπληκτικά χωριουδάκια της περιοχής, πρέπει να τα επισκεφτεί κανείς για να καταλάβει την ομορφιά του τόπου..

    Θυμάμαι μια μέρα περπατώντας στα σοκάκια της Κολμάρ, παρατήρησα μια μαρμάρινη επιγραφή ψηλά σε μια πρόσοψη κτηρίου.
    Φανταστείτε την έκπληξη μου όταν μου εξήγησαν ότι έγραφε:
    « Απαγορεύεται στους Εβραίους να περνούν από την περιοχή αυτή μετά την δύση του ηλίου»
    Τώρα που το σκέφτομαι, μάλλον την άφησαν επίτηδες για να θυμίζει σε όλους τα τραγικά λάθη του παρελθόντος.
    (σε αντίθεση με εμάς που δεν βλέπω να μαθαίνουμε με τίποτα..)

    Περιμένω το άρθρο που έχετε υποσχεθεί για το Στρασβούργο 🙂

    • rogerios Says:

      Ντίνο, όπως τα λες είναι! Κι εγώ αν έπρεπε να δώσω ποσοστό γερμανικών και γαλλικών συστατικών όσον αφορά τα αλσατικά, κάπως έτσι θα τα έβγαζα. Κι επίσης, όπως μου λένε οι Αλσατοί φίλοι και γνωστοί υπάρχουν σημαντικές διαφορές (αρκετά εντυπωσιακές ως προς την προφορά) μεταξύ βόρειας (Κάτω Ρήνου) και νότιας (Άνω Ρήνου) αλσατικής διαλέκτου.
      Πράγματι, σήμερα τα αλσατικά κινδυνεύουν. Νομίζω ότι οι νεότεροι Αλσατοί προτιμούν να μάθουν καλά γερμανικά, που θα τους χρησιμέψουν και στη ζωή τους, παρά αλσατικά.

      Η ομορφιά του Κολμάρ θυμίζει στ’ αλήθεια παραμύθι… από το οποίο σε προσγειώνουν επιγραφές σαν κι αυτές που αναφέρεις. Κατά τον Ύστερο Μεσαίωνα και την Αναγέννηση η Αλσατία εμφανίζει ατυχώς μακρά παράδοση πογκρόμ. Έχεις, όμως, δίκιο ως προς το ότι τέτοιες επιγραφές διατηρούνται για λόγους διδακτικούς και παιδαγωγικούς. Και πιστεύω ότι εκεί (κι όχι μόνο) έχουν μάθει από τα λάθη του παρελθόντος. Ποιος ξέρει, ίσως κάποτε τα καταφέρουμε κι εμείς…

      Για το Στρασβούργο, πάλι δίκιο έχεις, το άρθρο το έχω υποσχεθεί. Διστάζω, αφενός, γιατί δεν ξέρω πώς θα καταφέρω να χωρέσω σε μια ανάρτηση όλα όσα θα ήθελα να πω και, αφετέρου, επειδή πάντα είναι δύσκολο να μιλήσεις για ένα μεγάλο έρωτα. Εύκολα ξεπέφτεις στο μελό, ενώ δεν είναι αυτός ο στόχος. Θα δούμε πάντως. Δεν μου αρέσει να αθετώ υποσχέσεις. 😉

  8. iro n. Says:

    rogerios καλημέρα!! Βλέπω γνωρίζεις πολλά για την περιοχή!! Θα ήθελα τη βοήθειά σου!! Έχω προγραμματίσει ένα ταξίδι στο Στρασβούργο 15 με 19 Απριλίου και θα ήθελα εάν μπορείς να με κατατοπίσεις σχετικά με τα αξιοθέατα για να πορέσω να διαμορφώσω το πρόγραμμα… Θα μπορούσες να μου στείλεις ένα email να συνεννοηθούμε??? το mail μου είναι το ar_nikolaou@hotmail.com

    Σ’ευχαριστώ πολύ!!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: